ที่มาของการเปลี่ยนแปลงวันยุทธหัตถี

ตามที่เราพอจะทราบกันอยู่บ้างแล้วว่า ประเทศไทยได้ประกาศเปลี่ยนวันยุทธหัตถีจากวันที่ ๒๕ มกราคม เป็นวันที่ ๑๘ มกราคม ของทุกปี แต่อาจจะมีหลายคนที่ไม่ทราบความเป็นมาในการเปลี่ยนแปลงนี้ และมีข้อสงสัยว่าเหตุใดจึงต้องเปลี่ยน

วันยุทธหัตถี คือ วันที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงกระทำยุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชาแห่งกรุงหงสาวดี ซึ่งตามพระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ ระบุว่า ตรงกับวันจันทร์ เดือน ๒ แรม ๒ ค่ำ จุลศักราช ๙๕๔ ซึ่งนายฉันทิชย์ กระแสสินธุ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีไทยและโหราศาสตร์ ได้คำนวณไว้ว่า ตรงกับวันที่ ๒๕ มกราคม พ.ศ. ๒๑๓๕ เราจึงยึดถือวันที่ ๒๕ มกราคม เป็นวันยุทธหัตถีเรื่อยมาศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐณ นคร ราชบัณฑิต ได้กรุณาอธิบายให้ฟังว่า การคำนวณเดิมคลาดเคลื่อนเนื่องมาจากการเทียบวันเถลิงศกผิด วันเถลิงศก คือวันเปลี่ยนจุลศักราช ซึ่งตรงกับวันที่ ๑๕ เมษายนเป็นส่วนใหญ่ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๔๓ มาจนถึงปัจจุบัน และตรงกับวันที่ ๑๖ เมษายนในบางปี เนื่องจากปีจุลศักราชยาวไม่เท่ากับปีปฏิทินสากล เมื่อเริ่มจุลศักราช ๑ นั้น วันเถลิงศกตรงกับวันที่ ๒๒ มีนาคม ต่อมาเลื่อนเป็น ๒๓, ๒๔, ๒๕ มีนาคม มาเรื่อย ๆ จนเมื่อถึง จุลศักราช ๙๕๔ ปีที่มีการกระทำยุทธหัตถี วันเถลิงศกตรงกับวันพฤหัสบดีที่ ๙ เมษายน ผู้คำนวณทราบว่าวันเถลิงศกตรงกับวันพฤหัสบดี จึงคิดว่าตรงกับวันที่ ๑๖ เมษายน เหมือนในปัจจุบัน จึงคำนวณวันยุทธหัตถีล่ากว่าความจริงไป ๗ วัน

ศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ ณ นคร ได้คำนวณใหม่ว่า วันยุทธหัตถีตรงกับวันจันทร์ที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๑๓๕ ซึ่งตรงกันกับที่พลตำรวจตรี สุชาติ เผือกสกนธ์ เลขาธิการมูลนิธิพระดาบสและผู้เชี่ยวชาญด้านโหราศาสตร์คำนวณได้ และยังตรงกับที่หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ปราชญ์ด้านการศึกษาเคยคำนวณไว้ก่อนหน้านายฉันทิชย์ด้วย คณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติจึงเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณา และคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๘ ให้เปลี่ยนวันยุทธหัตถีเป็นวันที่ ๑๘ มกราคมของทุกปี.

Advertisements

About นภดล ยิ่งยงสกุล

ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล

Posted on 17/01/2012, in ทั่วไป. Bookmark the permalink. ใส่ความเห็น.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: